Grootste ambassadeur van de Belgische lyrische kunst overleden / El máximo exponente del arte lírico belga ha fallecido.

 

Vorige week dinsdag (17 februari) overleed de bekendste Belgische operazanger  en bas-bariton, José van Dam, op 85-jarige leeftijd.

Joseph Van Damme, zoals hij officieel heette,  werd op 25 augustus 1940 geboren in een tweetalig gezin in Elsene, als kind van een meubelmaker. Na zijn ontdekking in een talentenjacht, ging hij studeren aan het Brusselse Conservatorium en zou vervolgens een carrière uitbouwen die meer dan zestig jaar zou omspannen.

Hij was een befaamd  Mozart-, Verdi- en Wagner-vertolker maar hij schitterde ook in modernere opera’s van onder andere Moessorgski of Alban Berg. Hij trad op in de bekendste operahuizen ter wereld : de Deutsche Oper (Berlijn), La Scala (Milaan), The Royal Opera House (Covent Garden, Londen), Staatsoper (Wenen), Metropolitan Opera (New York), Théâtre des Champs-Elysées (Parijs) en natuurlijk in de Koninklijke Muntschouwburg (Brussel) waaraan hij lange tijd verbonden was.

        (Foto : RTBF)

Op 31 augustus 2001 startte José van Dam in Costa Rica zijn Latijns-Amerikaanse tournee (die hem naar Brazilië, Uruguay en Argentinië zou brengen). Daar was hij op uitnodiging van Inés Revuelta Sánchez, toenmalige directrice van het Melico Salazar Theater, vernoemd naar een Costa Ricaanse tenor.  De Belgische zanger werd uitgenodigd enerzijds voor de inhuldiging van het vernieuwde Melico Salazar Theater en anderzijds om Costa Rica op de kaart te zetten voor de grote opera artiesten van over de hele wereld.

José van Dam werd geroemd om zijn expressieve, elegante, ietwat melancholische stem, zijn authenticiteit en zijn grote technische en stilistisch vakmanschap.   De muziek kwam bij hem altijd op de eerste plaats. Hij was een intelligent en integer vertolker alsmede een uitstekend acteur; allemaal eigenschappen die hem tot een zanger van wereldklasse maakten.

 Op de Koningin Elisabethwedstrijd in 2018 samen met koningin Mathilde en prinses Elisabeth / En el Concurso Reina Isabel de 2018 con la Reina Matilde y la Princesa Isabel (foto : Photo News)

Zo speelde hij onder andere de hoofdrol in de Belgische film “Le Maître de musique” (De Muziekmeester) van Gérard Corbiau, die in 1988 genomineerd werd voor de Oscar voor Beste Buitenlandse Film. Daarin speelt José van Dam een operazanger op leeftijd die zich terugtrekt in een kasteel waar hij twee jonge zangtalenten onder zijn hoede neemt. De film kon eind 1989 begin 1990 ook in San José, Costa Rica bekeken worden, in Sala Garbo, onder de Spaanstalige titel “El Maestro de Música”.

De Muziekkapel Koningin Elisabeth, waaraan José van Dam zich vanaf 2004 had verbonden, omschrijft het overlijden van de bekendste Belgische operazanger als volgt : “België verliest zijn grootste ambassadeur van de lyrische kunst, de wereld verliest een legende die met zijn genie de operageschiedenis van de 20^ste en 21^ste eeuw heeft getekend. Zijn carrière was de weerspiegeling van een zeldzame alliantie tussen vocale perfectie en een absolute trouw aan de partituur”.

      José van Dam cantó en el funeral del rey Balduino en 1993. También cantó en el funeral de la reina Fabiola y en la boda del futuro rey Felipe y la reina Matilde.  / José van Dam zong in 1993 op de begrafenis van koning Boudewijn. Dat deed hij ook bij de begrafenis van koningin Fabiola en bij het huwelijk van de toekomstige koning Filip en koningin Mathilde (foto:VRT News) 

El máximo exponente del arte lírico belga ha fallecido.

El pasado martes 17 de febrero, el célebre bajo-barítono belga José van Dam falleció a los 85 años.

Oficialmente conocido como Joseph Van Damme, nació el 25 de agosto de 1940 en Ixelles, en el seno de una familia bilingüe – su padre era ebanista-. Tras destacar en un concurso de talentos, ingresó al Conservatorio de Bruselas y emprendió una carrera que se prolongó por más de seis décadas.

Se destacó en el repertorio clásico de Mozart, Verdi y Wagner, al tiempo que desplegó todo su talento en óperas más contemporáneas de Músorgski y Alban Berg. A lo largo de su carrera pisó los escenarios de las casas de ópera más prestigiosas del mundo -  la Deutsche Oper de Berlín, La Scala de Milán, la Royal Opera House de Covent Garden en Londres, la Staatsoper de Viena, la Metropolitan Opera de Nueva York y el Théâtre des Champs-Élysées de París – y mantuvo además una relación artística duradera con el Théâtre Royal de la Monnaie de Bruselas.

El 31 de agosto de 2001, José van Dam arrancó en Costa Rica una gira latinoamericana – que continuaría en Brasil, Uruguay y Argentina – por invitación de Inés Revuelta Sánchez, entonces directora del Teatro Melico Salazar, bautizado en honor al tenor costarricense. Allí no solo participó en la inauguración del teatro recién restaurado, sino que también ayudó a colocar a Costa Rica en el mapa de la ópera mundial.

 José van Dam en 2001 en Costa Rica / José van Dam in 2001 in Costa Rica (foto : Teresita Chavarria / AFP)

Van Dam fue reconocido por su timbre expresivo, refinado y con ligeros matices melancólicos, así como por su autenticidad y su sobresaliente dominio técnico y estilístico. Para él, la música ocupaba siempre el primer puesto. Como intérprete se distinguió por su inteligencia y honestad, y como actor por su notable capacidad escénica; cualidades que lo consagraron como un artista de proyección mundial.

Por ejemplo, interpretó el papel protagonista la película belga de Gérard Corbiau Le Maître de musique, que en 1988 optó al Óscar a la Mejor Película Extranjera. En el filme, van Dam encarna a un veterano cantante de ópera que se retira a un antiguo castillo y acoge a dos jóvenes promesas  vocales. Con el título en español El Maestro de Música, la cinta se estrenó en la Sala Garbo de San José, Costa Rica, a finales de 1989 y principios de 1990. 

        (Foto : La República  - 13/10/1989)

La Capilla Musical Reina Isabel, de la que José van Dam formó parte desde 2004, señala que con su partida Bélgica pierde a su más destacado embajador del arte lírico y el mundo despide a una leyenda cuyo talento dejó huella en la ópera de los siglos XX y XXI. Su trayectoria fue de una unión poco común entre la perfección vocal y el estricto respeto a la partitura.

 

Bibliografische bronnen/Referencias Bibliográficas :

 

Bonneure K. & De Hert J. (19 februari 2026). Operazanger José van Dam (85) overleden, “de grootste ambassadeur van de lyrische kunst in België”. VRT News.

Het Laatste Nieuws (19 februari 2026). Onze bekendste operazanger José van Dam (85), die zong op huwelijk van Filip en Mathilde, overleden:”De wereld verliest legende”. Het Laatste Nieuws. https://www.hln.be/showbizz/onze-bekendste-operazanger-jose-van-dam-85-die-zong-op-huwelijk-van-filip-en-mathilde-overleden-de-wereld-verliest-legende~af3d5c5a/

La Nación (27 de agosto de 2001). Una voz iluminará el Melico. La Nación. https://www.nacion.com/archivo/una-voz-iluminara-el-melico/BUGLKE5RWFG7BLALF4EMU6ZWLY/story/

Vanden Bosch V. (19 februari 2026). José van Dam (1940-2026), een operaster zonder sterallures. De Standaard. https://www.standaard.be/media-en-cultuur/jose-van-dam-1940-2026-een-operaster-zonder-sterallures/134113027.html

Elecciones costarricenses, una celebración de la democracia / Costa Ricaanse verkiezingen, feest van de democratie.

 

El pasada domingo, Costa Rica celebró sus elecciones presidenciales. Según el Tribunal Supremo Electoral, casi siete de cada diez de los 3.731.788 votantes inscritos a nivel nacional ejercieron su derecho al sufragio. Además, según esa misma institución 67.270 costarricenses registrados en el extranjero pudieron votar a través de 49 consulados en 42 países. Aunque estos electores foráneos representan menos del 2% del total, su participación resulta especialmente valiosa.

(Foto : Facebook Tribunal Supremo de Elecciones/ Hoogste Kiesgerechtshof)

Aunque deban recorrer largos trayectos y pasar horas en carretera hasta el centro de votación, muchos costarricenses siguen decididos a ejercer su derecho al voto. Los impulsa un profundo vínculo con su patria y un sentido de responsabilidad cívica. Votar refuerza su identidad y les permite evocar con cariño y nostalgia su vida en Costa Rica.

La jornada electoral en Costa Rica se vive como una auténtica fiesta popular: calles engalanadas, música, banderas ondeando y un ambiente festivo que celebra la libertad y la democracia. En cambio, en Bélgica el voto es obligatoria en las elecciones regionales, federales y al Parlamento Europeo, pero carece de cualquier componente festivo.

(foto cortesía de Karla / foto met dank aan Karla)

La victoria electoral correspondió a la candidata conservadora y populista Laura Fernández Delgado, del PPSO (Partido Pueblo Soberano), con el 48,3% de los sufragios. Su principal rival, Álvaro Ramos Chaves, del PLN (Partido de Liberación Nacional), obtuvo el 33,44%.

De los 300 costarricenses inscritos en Bruselas, 168 ejercieron su derecho al voto. En ese recinto, Álvaro Ramos Chaves, del PLN, se impuso con el 45,24% de los sufragios, seguido por Claudia Dobles Camargo, de la Coalición Agenda Ciudadana (CAC), con el 22,62%, y Ariel Robles Barrantes, del Frente Amplio (FA), con el 12,50%.

Pablo Corella Alvarado (a la derecha en la foto) participó primero en la quinta edición de las “Baloise Antwerp Park Miles” y luego llegó a Bruselas en tren para emitir su voto. (foto  cortesía de Pablo Corella Alvarado) / Pablo Corella Alvarado (rechts op de foto) nam eerst deel aan de 5de editie van de “Baloise Antwerp Park Miles” en kwam dan met de trein naar Brussel om zijn stem uit te brengen. (foto met dank aan Pablo Corella Alvarado)

Después de votar, varios costarricenses se dieron cita en la terraza del Café de la Presse, al lado de la embajada de Costa Rica. Con 8 °C de temperatura, disfrutaron de la calidez del ambiente y de la camaradería entre ellos.

(foto : Jason Webb)

* 

Costa Ricaanse verkiezingen, feest van de democratie.

 

Vorige zondag vonden in Costa Rica de presidentsverkiezingen plaats. Volgens het Hoogste Kiesgerechtshof brachten bijna 70 % van de in totaal 3.731.788 geregistreerde kiezers in het hele land hun stem uit. Nog volgens dezelfde instantie, konden 67.270 geregistreerde Costa Ricanen in het buitenland gaan stemmen en dit via 49 consulaten in 42 landen. Deze groep van buitenlandse kiezers vertegenwoordigt nog geen 2 % van het totale aantal kiezers maar toch zijn ook deze stemmen belangrijk.

In de inkomhal van de Costa Ricaanse ambassade in Brussel werden alle kiezers verwelkomd met een tasje koffie en koekjes. (foto : Facebook Costa Ricaanse Ambassade in België) / En el vestíbulo de la Embajada de Costa Rica en Bruselas, todos los votantes fueron recibidos con una taza de café y galletas. (Foto: Facebook Embajada de Costa Rica en Bélgica)  

Niettegenstaande vaak lange afstanden dienen afgelegd te worden en men uren onderweg is alvorens het stembureau te bereiken, willen vele Costa Ricanen toch gebruik maken van hun stemrecht. Zij vinden hiervoor de motivatie door enerzijds een sterke verbondenheid met hun land en anderzijds een zeker verantwoordelijkheidsgevoel.  Het stemmen versterkt hun identiteit, het is een aanleiding om met liefde en nostalgie terug te denken aan hun vroegere leven in Costa Rica. 

De dag van de verkiezingen is in Costa Rica altijd één groot feest, voorzien van de nodige toeters en bellen.  Het is een feest van de vrijheid en van de democratie waarop velen fier met de nationale vlag zwaaien. Dit in tegenstelling met België waar nog altijd een opkomstplicht geldt voor verkiezingen van het regionaal-, federaal- en Europees Parlement en van een feest geen sprake is.

(foto met dank aan Karla / foto cortesía de Karla)

De verkiezingen werden met 48,3 % van de stemmen gewonnen door de conservatief en populistische Laura Fernández Delgado van de PPSO (Partido Pueblo Soberano / Soevereine Volkspartij).  Eerste uitdager Álvaro Ramos Chaves van de PLN (Partido Liberación Nacional / Nationale Bevrijdingspartij)  behaalde 33,44 % van de stemmen.

In Brussel brachten 168 van de in totaal 300 geregistreerde Costa Ricanen hun stem uit. In dit stembureau was Álvaro Ramos Chaves van de PLN, met 45,24 % van de stemmen, de winnaar, voor Claudia Dobles Camargo van de CAC (Coalición Agenda Ciudadana/Burgeragenda Coalitie) met 22,62 % en Ariel Robles Barrantes van de FA (Frente Amplio/Breed Front) met 12,50 % van de stemmen.

Juan Carlos Matute Araya kwam eerst stemmen in Brussel en trok daarna naar Hulst in Nederland om zijn landgenoot Felipe Nystrom Spencer aan te moedigen tijdens het wereldkampioenschap cyclocross. Daar kon hij zelfs een selfie versieren met wereldkampioen Matthieu Van der Poel. (foto met dank aan Juan Carlos Matute) / Juan Carlos Matute Araya votó primero en Bruselas y luego viajó a Hulst, Países Bajos, para animar a su compatriota Felipe Nystrom Spencer durante el Campeonato Mundial de Ciclocross. Allí, incluso logró hacerse una selfi con el campeón mundial Matthieu Van der Poel. (foto cortesía de Juan Carlos Matute)

Na de stembeurt kwamen heel wat Costa Ricanen samen op het terras van “Café de la Presse”, naast de Costa Ricaanse ambassade. Bij een temperatuur van 8 graden Celsius genoten ze van mekaars warmte en vriendschap.

(foto : Felipe MB)

Bronnen/Fuentes:

Agüero Ruiz, B. (1 de febrero de 2026). Tica que votó en Bélgica: “Es una combinación de nostalgia y responsabilidad”. Diario Extra.

Aguilar Solano, I. (1 de febrero de 2026). Voto en el extranjero; privilegio y responsabilidad. Radios UCR.

Camarillo, B. (1 de febrero de 2026). Elecciones Costa Rica 2026 : así viven los ticos en el extranjero la jornada de votación. La República.

Chaves, M. (1 de febrero de 2026). Votaciones en el extranjero: ¿subió o bajó la participación? Así van los resultados respecto al 2022. El Financiero.

Tribunal Supremo de Elecciones. (s.f./z.d.). Sitio web/Website https://www.tse.gr.cr/

Costa Rica en de Ring van Vuur / Costa Rica y el Cinturón de Fuego.

Waarom er zoveel aardbevingen zijn in Costa Rica en zo weinig in België heeft alles te maken met de zo gehete Vuurgordel of Ring van Vuur (in het Engels : “Ring of Fire”). Muziekliefhebbers denken dan onmiddellijk aan de hit uit 1963 van Johnny Cash maar dit lied gaat over iets totaal anders.   

Alvorens hierop verder te gaan, leggen we eerst nog eens in het kort uit hoe aardbevingen ontstaan. De aardkorst bestaat uit verschillende tektonische platen die zich langzaam verplaatsen langs en over elkaar door krachten vanuit het inwendige van de aarde. Er zijn zeven grote tektonische platen en vele kleinere die in een zeer laag tempo (hooguit enkele centimeters per jaar) verschuiven waarbij energie wordt opgehoopt die zich bij een aardbeving ontlaadt. Dat gebeurt meestal bij een breuklijn, dit is de plek waar de platen elkaar raken. 

Onder deze grenzen van tektonische platen bevindt zich de Ring van Vuur die zich 40.000 kilometer uitstrekt  van Nieuw-Zeeland tot Chili, door de kusten van Azië en Amerika.  Deze gordel rond de Grote Oceaan bevat meer dan 450 actieve vulkanen en ongeveer 90 procent van alle aardbevingslocaties. Ook Costa Rica bevindt zich in dit gebied. Het land wordt beïnvloed door de interacties op de convergente plaatgrens tussen de Cocosplaat en de Caribische en Panamese platen.

De Ring van Vuur. De gele bollen zijn zones met een zekere aardbevingsactiviteit. / El Cinturón de Fuego. Las esferas amarillas son zonas con alguna actividad sísmica. (foto: National Parks Service) 

Volgens het jaarlijkse rapport van het vulkanologische en seismologische observatorium van Costa Rica (OVSICORI)  werden vorig jaar 14.481 aardbevingen geregistreerd (dit is gemiddeld 40 per dag) waarvan de bevolking er slechts 123 voelde. Een beving onder een magnitude 2 op de schaal van Richter wordt niet door de mens gevoeld. Pas vanaf magnitude 3 is het echt duidelijk voelbaar en begint de eerste lichte schade.

De Amerikaanse seismoloog ontwierp in 1935 een magnitudeschaal om de kracht van aardbevingen te bepalen aan de hand van metingen van een seismograaf.  Het is een logaritmische schaal waarbij elke trap tien keer sterker is dan de vorige. Dat betekent dat een aardbeving van 2 op deze schaal tien keer zo zwaar is als één van 1. Een aardbeving van 3 is dan weer tien keer zo zwaar als één van 2 enzovoort.

Als men niet alleen de kracht van een beving wil kennen maar ook de intensiteit waarmee de schokgolven de oppervlakte bereiken wordt de schaal van Mercalli gebruikt. Deze beschrijft in 12 trappen (van het Romeinse cijfer I “niet gevoeld” tot XII “buitengewoon catastrofaal”) de gevolgen van de aardbeving aan de oppervlakte. 

De belangrijkste tektonische platen. / Las principales placas tectónicas. (foto : KNMI) 

De sterkste aardbeving vorig jaar in Costa Rica vond plaats op 21 oktober om 21:57 ongeveer 19 kilometer ten zuidwesten van Manuel Antonio in Quepos en bereikte een magnitude van 6,2.

De sterkste aardbeving aller tijden in Costa Rica gebeurde op 22 april 1991 in de “Valle de la Estrella”, 36 kilometer van Limón met een magnitude van 7,7. De schade was enorm en trof 80 % van het Costa Ricaanse grondgebied en 20 % van Panama. 

In de globale context van de platentektoniek ligt België binnen de Euraziatische plaat maar gelukkig op respectabele afstand van een tektonisch actief gebied.  Vorig jaar werden door de Koninklijke Sterrenwacht van België (KSB) in en rond België 137 aardbevingen gelokaliseerd. Binnen haar landsgrenzen ging het om 37 natuurlijke aardbevingen, al werd geen enkele lokaal gevoeld. De sterkste aardbeving vorig jaar vond plaats op 31 december  in Heppenbach in de Oostkantons met een lokale magnitude van 1,7.

De zwaarste aardbevingen in Europa vinden plaats in een zone rond de Middellandse Zee en de Atlantische Oceaan die zowel de Balkan, Griekenland, Italië als Portugal omvat en dit ten gevolge van de beweging van de Afrikaanse en de Euraziatische plaat. Omdat Ijsland precies op de grens ligt van de Noord-Amerikaanse en Euraziatische platen waar ze uit elkaar bewegen komen ook daar heel veel aardbevingen voor.

Zoals reeds eerder vermeld ervaart België weinig grote aardbevingen omdat het diep binnen de Euraziatische plaat ligt, ver verwijderd van de actieve plaatgrenzen.  De sterkste aardbeving in België sinds het begin van de twintigste eeuw vond plaats op 11 juni 1938 nabij Ronse in de provincie Oost-Vlaanderen met een sterkte van 5,6 op de schaal van Richter.  De aardbeving met de grootste schade en het hoogste aantal slachtoffers gebeurde op 8 november 1983 in Luik met een magnitude van 5,0 en een maximum Mercalli intensiteit van VIII.

De aardbeving in Luik had 2 doden, 30 gewonden en meer dan 16.000 beschadigde gebouwen tot gevolg. / El terremoto de Lieja provocó 2 muertos, 30 heridos y más de 16.000 edificios dañados. (foto : W. Leclercq) 

Tenslotte deelt professor bouwkunde Hervé Degée van de Universiteit Hasselt ons mede dat een huis dat in België na 2011 werd gebouwd moet voldoen aan de Europese norm voor het bouwen van aardbevingsbestendige constructies en dus in principe zou moeten blijven staan bij een aardbeving van magnitude 6. Dat is alvast een geruststelling.

*

Costa Rica y el Cinturón de Fuego.

La elevada frecuencia de terremotos en Costa Rica frente a la escasez de ellos en Bélgica se debe a su localización en el denominado "Cinturón de Fuego" o "Ring of Fire". Aunque los aficionados a la música recuerdan al instante el éxito de Johnny Cash de 1963, esta expresión alude en realidad a la intensa actividad sísmica y volcánica de esa zona, no a la canción.

Antes de adentrarnos en el tema, describiremos de forma breve cómo se generan los terremotos. La corteza terrestre está dividida en varias placas tectónicas que, impulsadas por fuerzas internas del planeta, se desplazan muy despacio unas respecto a otras.  Existen siete placas principales y numerosas placas menores que avanzan apenas unos centímetros al año, acumulando tensión que finalmente se libera en forma de sismo. Este proceso suele concentrarse en las fallas, las zonas donde las placas entran en contacto.

El Cinturón de Fuego, ubicado a lo largo de esos márgenes tectónicos, abarca unos 40.000 kilómetros desde Nueva Zelanda hasta Chile, siguiendo las costas de Asia y América. En este anillo se concentran más de 450 volcanes activos y se generan cerca del 90% de los terremotos del planeta. Costa Rica, por su parte, forma parte de esta región y está sometida a las interacciones del límite convergente entre la Placa de Cocos y las placas del Caribe y Panamá.

El Cinturón de Fuego en Centroamérica. / De Ring van Vuur in Centraal Amerika. (foto : La Gaceta)

De acuerdo con el informe anual del Observatorio Vulcanológico y Sismológico de Costa Rica (OVSICORI), en el último año se registraron 14.481 sismos – aproximadamente 40 diarios - de los cuales solo 123 fueron percibidos por la población. Los movimientos de magnitud inferior a 2 en la escala de Richter resultan imperceptibles para el ser humano; en cambio, a partir de la magnitud 3 ya se notan y pueden producir daños leves.

En 1935, un sismólogo de Estados Unidos ideó una escala de magnitud basada en datos sismográficas para cuantificar la fuerza de los terremotos. Esa escala es logarítmica, de modo que cada grado representa un incremento de potencia diez veces superior al anterior. Así, un temblor de magnitud 2 libera diez veces más energía que uno de magnitud 1, uno de magnitud 3 es diez veces más potente que el de magnitud 2, y así sucesivamente.

Para valorar no solo cuánta energía libera un terremoto, sino también con qué fuerza sus ondas llegan a la superficie, se recurre a la escala de Mercalli. Esta escala clasifica en doce grados los efectos del temblor en tierra firme, desde el I («no sentido» hasta el XII («extremadamente catastrófico»).

Las principales placas tectónicas / De belangrijkste tektonische platen. (foto : EcuRed)

El temblor más potente registrado en Costa Rica el año pasado se produjo el 21 de octubre a las 09:57 pm, con epicentro situado a unos 19 kilómetros al suroeste de Manuel Antonio (Quepos)  y una magnitud de 6,2.

El 22 de abril de 1991 un sismo de magnitud 7,7 sacudió el Valle de la Estrella, a 36 kilómetros de Limón, convirtiéndose en el más intenso jamás registrado en Costa Rica. Sus efectos fueron devastadores, dañando el 80 % de Costa Rica y el 20 % de Panamá.

El terremoto de Limón dejó 48 muertos, 651 heridos, 4.452 edificios derrumbados y 7.869 casas dañadas sólo en el lado costarricense. / De aardbeving in Limón zorgde voor 48 doden, 651 gewonden, 4.452 ingestorte gebouwen en 7.869 beschadigde huizen alleen al aan de Costa Ricaanse kant. (foto:Canal 1)

Bélgica está completamente dentro de la placa euroasiática y se halla a una distancia segura de cualquier límite tectónico activo. El año pasado, el Observatorio Real de Bélgica (KSB) detectó 137 sismos en el país y sus alrededores. De ellos, 37 se produjeron de forma natural dentro de las fronteras belgas, aunque ninguno llegó a sentirse en superficie. El temblor de mayor magnitud tuvo lugar el 31 de diciembre en Heppenbach, en los Cantones Orientales, con una magnitud local de 1,7.

Los seísmos más intensos de Europa se concentran en la región que bordea el mar Mediterráneo y el Atlántico – incluendo los Balcanes, Grecia, Italia y Portugal – debido al choque entre las placas africana y euroasiática. Asimismo, Islandia registra abundante actividad sísmica al situarse sobre la linea de separación de las placas norteamericana y euroasiática.

Como ya se señaló, Bélgica registra muy pocos terremotos de gran magnitud debido a que se encuentra en el interior de la placa euroasiática, lejos de sus márgenes activos. Desde comienzos del siglo XX, el más intenso ocurrió el 11 de junio de 1938, cerca de Ronse (Flandes Oriental), con una magnitud de 5,6 en la escala de Richter. El sismo que causó mayores daños y víctimas se produjo el 8 de noviembre de 1983 en Lieja, alcanzando una magnitud de 5,0 y una intensidad máxima de VIII en la escala de Mercalli.

Finalmente, según el profesor de Ingeniería Civil Hervé Degée de la Universidad de Hasselt, cualquier vivienda construida en Bélgica desde 2011 debe ajustarse a la normativa europea sismorresistente y por tanto, en principio, estaría diseñada para soportar un terremoto de magnitud 6. Esto resulta muy tranquilizador.

Bronnen/Fuentes :

FDS. (27 december 2003). Zijn er meer aardbevingen dan vroeger ? Het Nieuwsblad.

Gómez, T. (22 de abril de 2024). El terremoto más fuerte de la historia de Costa Rica cumple 33 años. El Observador.

Koninklijke Sterrenwacht van België (s.f./z.d.). Aardbevingen in België. https://seismologie.be/nl/seismologie/aardbevingen-in-belgie/zp1k3xmor

Mena, M. (3 de enero de 2026). Costa Rica registró más de 14.000 sismos en 2025, pero solo 123 fueron percibidos. El Observador.

Mouhamou, I. & Schillewaert, N. (13 september 2023). Wat is de kans op een zware aardbeving in België ? “Klein, maar niet onbestaand”. VRT News.

Schultz, T. (31 de mayo de 2019). Life under the volcanoes : Costa Rica and the Ring of Fire. Howler Media.

van Doorn, W. (7 februari 2023). Wat is de schaal van Richter ? Quest.