Una fiesta nacional memorable/ Een memorabele nationale feestdag

 

El próximo sábado, numerosos costarricenses residentes en Bélgica se reunirán para celebrar el 203 aniversario de la independencia de su país. Esta celebración tiene lugar en el centro comunitario “de Chant d'Oiseau” en Sint-Pieters-Woluwe, un municipio cercano a Bruselas. La capital de Bélgica fue escenario de una conmemoración memorable del 108 aniversario de la independencia de Costa Rica hace 95 años.

El 15 de septiembre de 1929, alrededor de cuarenta personas se reunieron a las cuatro de la tarde en una sala del “Hotel Scheers”, ubicado en la calle “Kruidentuinlaan”. Todos vestían de manera impecable: los hombres con corbata o corbatin y las mujeres con sombrero, acorde a la etiqueta de la época. La celebración fue organizada por el “Club Costa Rica” fundado ese mismo año por estudiantes costarricenses.

El evento inició con la entonación de los himnos nacionales de Costa Rica y Bélgica, interpretados por Alfredo Alfaro e Ivonne Fallas, hija del médico Sergio Fallas Badilla y su esposa belga Irma Van Dyck, respectivamente. Luego, siguió un discurso de Miguel Ángel Camacho, presidente del “Club Costa Rica”, y un recitado a cargo de Alicia Fallas. Posteriormente, se ofreció un discurso del Prosecretario Rodrígo Gómez, seguido de dos recitados de Gonzalo Vargas y Manuel A. Benavides, intercalados con algunos intermezzos musicales.

(foto: colección/collectie Victor Valembois) 

De los 43 estudiantes costarricenses de ese año (el mayor número jamás registrado), una treintena asistieron a la celebración. La mayoría estudiaba medicina en la ULB (Universidad Libre de Bruselas), gracias a un sistema de becas gestionado por el marqués Manuel de Peralta y muchos se graduarían años después. Entre los presentes se encontraban Carlos Mena (oftalmólogo), Carlos de Céspedes (radiólogo), Gonzalo Vargas (anestesiólogo), Jorge de Mezerville (cirujano), Enrique Aguilar Alfaro (cirujano), Carlos Manuel Trejos (cirujano), Arturo Sancho (ingeniero civil) y Marco Tulio Salazar (sociólogo/pedagogo).

 

Carlos Mena Ugalde (Foto:La Tribuna, 11/08/1935) * Carlos de Céspedes (Foto:La Prensa Libre, 03/07/1936)

 Gonzalo Vargas (Foto:La Prensa Libre, 26/03/1934) * Jorge de Mézerville (Foto:Diario de Costa Rica, 29/05/1929)

Jesús Vega Orozco (Foto:La Prensa Libre, 02/06/1934) * Luis González González (Foto:La Tribuna, 06/11/1934)

A la solemne ocasión también fueron invitados varios amigos, entre ellos el cónsul de Costa Rica en Bélgica, August-Jules Schenck. Nacido en Amberes, donde su padre, originario del estado alemán de Hessen, era comerciante, conoció a su esposa Maria Huybrechts. El Sr. Schenck fue nombrado cónsul el 7 de junio de 1924 y era muy querido por los estudiantes por su trato cordial y el interés que mostraba por sus problemas. Aunque entendía razonablemente bien el español, no lo hablaba y se comunicaba con los estudiantes en francés. Continuó en su cargo hasta 1941 y fue recompensado con el título de Cónsul General Honorario.

Entre los invitados también se encontraba el profesor Octave Coquelet, quien estudió en la ULB desde 1918 y obtuvo su doctorado en medicina con la máxima distinción en 1923. Inició su carrera como cirujano en hospitales universitarios en 1926 y obtuvo el doctorado especial en ciencias quirúrgicas en 1929. Realizó un trabajo pionero en el campo de las supuraciones broncopulmonares y su tratamiento, lo que lo convirtió en el interlocutor ideal para los estudiantes de medicina. También asistieron la señora Coquelet (Paule Turpin) y su hermana Marie.

Además, fueron invitados compañeros de otros países de Centro y Sudamérica: tres de Colombia, dos de Argentina, uno de Uruguay y uno de Nicaragua. Pudimos recopilar información sobre algunos de ellos.

Ese día fue una doble celebración para el nicaragüense Terencio Sanabria, ya que su país también celebra su fiesta nacional el 15 de septiembre. Estudió en la ULB desde 1924 y obtuvo el título de doctor en medicina con gran distinción (título científico) en 1931. En 1937, añadió el doctorado en medicina (diploma jurídico).

El colombiano Manuel Arias estudió en la ULB en 1928-1929 y se doctoró en medicina con honores en 1933. Un año más tarde, completó otro curso de formación quirúrgica.

Las hermanas Marcela y Hebe Sorojovich de Pompeo, nacidas en Argentina, también llevaban varios años estudiando en Bélgica. Su padre, el ingeniero Gustavo Sorojovich, era gerente del departamento latinoamericano de la compañía alemana AEG (Allgemeine Elektricitäts-Gesellschaft / Compañía General de Electricidad). Se encontraba en Costa Rica desde 1927 liderando el proyecto de electrificación del ferrocarril San José-Pacífico. Las hermanas Sorojovich viajaron a Costa Rica en febrero de 1930 y permanecieron con sus padres hasta octubre del mismo año. Posteriormente, su padre Gustavo viajó vía Alemania a Rumania (su país de nacimiento) para la construcción de una central eléctrica por encargo de AEG, mientras que su madre Silvia y ellas viajaron a Argentina vía Amberes en el barco Jamaica.

Existe una fotografía de la memorable celebración del Día Nacional el 15 de septiembre de 1929. Fue prestada por Agustín Fallas, hermano menor de las hermanas Alicia y Daisy, presentes en dicha ceremonia, al profesor Víctor Valembois (doctor en filología española) quien la publicó en su libro “Costa Rica y Bélgica, 150 años”. No se sabe quién tomó la foto. Hemos intentado identificar a las personas en la imagen  con la ayuda del mencionado libro, una publicación de la misma foto en el Diario de Costa Rica del 8 de noviembre de 1929 y fotografías de los estudiantes en varios periódicos. Aunque hemos podido identificar a la mayoría, aún quedan algunas preguntas sin resolver (ver foto debajo del texto en neerlandés). Sin duda, fue una celebración nacional memorable.

Hotel Scheers (foto website/sitio web Delcampe)

Volgende week zaterdag komen heel wat Costa Ricanen, die in België wonen, bijeen om de 203^de verjaardag te vieren van de onafhankelijkheid van hun land. Deze viering gaat door in het gemeenschapscentrum van Vogelzang te Sint-Pieters-Woluwe, een gemeente dichtbij Brussel. In deze hoofdstad van België vond 95 jaar geleden een memorabele viering plaats van de 108^ste verjaardag van de Costa Ricaanse onafhankelijkheid. Op 15 september 1929 kwamen toen een veertigtal personen om 4 uur in de namiddag samen in een kamer van hotel Scheers, gelegen in de Kruidentuinlaan. Allemaal onberispelijk gekleed; de mannen met strikjes, de vrouwen met hoeden, zoals dat overeenkwam met de etiquette van die tijd. De viering was een organisatie van de in datzelfde jaar door Costa Ricaanse studenten opgerichte “Club Costa Rica”.   

De bijeenkomst begon met het zingen van de nationale hymnes van Costa Rica en België, door respectievelijk Alfredo Alfaro en Ivonne Fallas, dochter van dokter Sergio Fallas Badilla en zijn Belgische echtgenote Irma Van Dyck. Vervolgens was er een toespraak van Miguel Ángel Camacho, voorzitter van de “Club Costa Rica”, en een recitatie van Alicia Fallas. Daarna volgden nog een toespraak van pro-secretaris Rodrígo Gómez en twee recitaties van Gonzalo Vargas en Manuel A. Benavides, afgewisseld met enkele muzikale intermezzo’s.

Van de in dat jaar in totaal 43 Costa Ricaanse studenten (het grootste aantal ooit) waren er een dertigtal aanwezig op de viering. Bijna allemaal studeerden ze geneeskunde aan de VUB (Vrije Universiteit Brussel), dankzij een intelligent beurzensysteem van het Congres, beheerd door de markies Manuel de Peralta. De meesten zouden jaren later ook afstuderen. Onder de aanwezigen onder andere Carlos Mena (oogarts), Carlos de Céspedes (radioloog), Gonzalo Vargas (anestesist), Jorge de Mezerville (chirurg), Enrique Aguilar Alfaro (chirurg), Carlos Manuel Trejos (chirurg), Arturo Sancho (burgerlijk ingenieur) en Marco Tulio Salazar (socioloog/pedagoog). 

Enrique Aguilar Alfaro (Foto:LaTribuna, 27/2/1935) * Marco Tulio Salazar (Foto:La Tribuna, 09/02/1935)

Manuel Barahona Suñol in/en 1927 (Foto:La Prensa Libre, 17/07/1935) * Luis Hurtado V. (Foto:La Tribuna, 12/07/1932)

Arturo Blanco Solís (Foto:La Tribuna,  21/10/1932) * Odilón Brenes Gutierrez (Foto:La Prensa Libre, 18/09/1942)

Voor de plechtige gelegenheid waren ook verschillende vrienden uitgenodigd waaronder de consulaire vertegenwoordiger van Costa Rica in België, consul August-Jules Schenck. Hij werd geboren in Antwerpen waar zijn vader, afkomstig van de Duitse deelstaat Hessen, koopmansklerk was en zijn vrouw Maria Huybrechts leerde kennen.   De heer Schenck werd benoemd op 7 juni 1924 als consul en was zeer geliefd bij de studenten door zijn hartelijk optreden en de belangstelling die hij toonde voor hun problemen.  Hij verstond redelijk Spaans, maar sprak het niet en communiceerde met de studenten in het Frans. Consul Schenck bleef deze functie uitvoeren tot 1941 en werd daarvoor beloond met de titel Honorair Consul-Generaal.

Ook professor Octave Coquelet was één van de genodigden. Hij studeerde vanaf 1918 aan de VUB en behaalde in 1923 zijn doctoraat in de geneeskunde met de grootste onderscheiding. In 1926 begon hij zijn carrière als chirurg in universitaire ziekenhuizen en in 1929 behaalde hij een bijzonder doctoraat in de chirurgische wetenschappen dankzij een werk over “Bronchopulmonale etteringen en de behandeling ervan”. Hij verrichtte baanbrekend werk op dit gebied en was zijn tijd ver vooruit. De professor was dan ook de ideale gesprekspartner voor de studenten geneeskunde.  Ook mevrouw Coquelet (Paule Turpin) was aanwezig, alsmede haar zus Marie. 

Er waren tevens medestudenten uit andere Centraal- en Zuid-Amerikaanse landen uitgenodigd; drie uit Colombia, twee uit Argentinië en één uit Uruguay en Nicaragua.  Van enkelen hebben we wat informatie kunnen vergaren.

Voor de Nicaraguaan Terencio Sanabria was het die dag een dubbel feest want ook zijn land viert de nationale feestdag op 15 september. Hij studeerde vanaf 1924 aan de VUB en behaalde in 1931 de graad van doctor in de geneeskunde met grote onderscheiding (wetenschappelijke graad).  In 1937 kwam daar nog een doctoraat in de geneeskunde (juridisch diploma) bovenop.

De Colombiaan Manuel Arias studeerde in 1928-1929 aan de VUB en werd in 1933 cum laude doctor in de geneeskunde. Een jaar later volgde hij nog een opleiding chirurgie.

Ook de in Argentinië geboren zussen Marcela en Hebe Sorojovich de Pompeo waren al verscheidene jaren in België voor studies. Hun vader was ingenieur Gustavo Sorojovich, manager van de Latijns-Amerikaanse afdeling van het Duitse AEG (Allgemeine Elektricitäts-Gesellschaft / Algemeen Elektriciteitsbedrijf). Hij was sinds 1927 in Costa Rica om het project van de totale verandering en de elektrificatie van de spoorlijn San José-Stille Oceaan te leiden. De zussen Sorojovich reisden in februari 1930 naar Costa Rica en verbleven daar bij hun ouders tot oktober van datzelfde jaar. Toen trok vader Gustavo via Duitsland naar Roemenië (zijn geboorteland) voor de bouw van een elektriciteitscentrale in opdracht van AEG. Moeder Silvia reisde met haar dochters via Antwerpen met het schip Jamaica naar Argentinië.   

Van de gedenkwaardige viering van de nationale feestdag op 15 september 1929 bestaat een foto. Deze werd door de heer Agustín Fallas, de jongere broer van de op deze herdenkingsplechtigheid aanwezige zussen Alicia en Daisy, uitgeleend aan professor Victor Valembois  (doctor in Spaanse filologie) die het publiceerde in zijn boek “Costa Rica en België, 150 jaar”. Wie de foto heeft genomen, is niet bekend. Wie erop afgebeeld staan, hebben we proberen te reconstrueren aan de hand van voornoemd boek,  van een publicatie van dezelfde foto in de krant “Diario de Costa Rica” van 8 november 1929 en van foto’s van de studenten uit diverse kranten.  Alzo hebben we het merendeel kunnen identificeren, maar blijven er nog enkele vraagtekens.  Dat het een memorabele nationale feestdag was, dat staat buiten kijf. 

1) Gonzalo Vargas Aguilar (1904-2002) * 2) Carlos Gamboa Rodríguez (1906-1971) * 3) Óscar Valverde González (1906-1972) * 4) Claudio Aguilar Rojas (1907-1999) * 5) Alfredo Alfaro Sotela (1910-2002) * 6) Terencio Sanabria (NIC) (1904-      ) * 7) Manuel Barahona Suñol (1906-1970) * 8) Raúl Zamora Nens (1906-1987) * 9) Eduardo Roncancio (COL) (1907-    ) * 10) Manuel Arias (COL) * 11) Hernán Sáenz González (1909-1961) * 12) Arquímedes Ramirez (COL) * 13) Carlos Manuel Trejos Flores (1910-2003) * 14) Manuel Antonio Benavides Chaves (1907-1994) * 15) Roberto Sancho Figueroa (1909-1987) * 16) Rodrígo Gómez Cordero (1906-2000) * 17) Miguel Ángel Camacho Sánchez (1898-1954) * 18) Telémaco Espinach Bolivar (1903-1982) * 19) Luis Hurtado Villavicencio * 20) Jorge de Mezerville Quirós (1905-1979) * 21) Rodolfo León-Páez Peña (1906-1984) * 22) Paule Turpin Dupuis (1892-1959) * 23) Enrique Aguilar Alfaro (1910-1999) * 24) Marie Turpin Dupuis (1891-1962) * 25) Carlos de Céspedes Vargas (1907-2005) * 26) Alicia Fallas Bolaños (1909-1968) * 27) Carlos Mena Ugalde (1907-2000) * 28) Yvonne Fallas Van Dyck (1905-     ) * 29) Jesús Vega Orozco (1908-1997) of/o Jorge Arturo Sancho Escalante (1909-1985) * 30) Arturo Blanco Solís (1908-1995) * 31) Marcial José Manuel Quirce Morales (1911-1994) of/o Luis González González (1905-1962) * 32) Marco Tulio Salazar Salazar (1904-2001) of/o Odilón Brenes Gutiérez (1905-1991) * 33) Guillermo Castro Rodriguez (1906-    ) * 34) Carlos Padilla Selleán (1911-    ) * 35) Guillermo Padilla Castro ¿??? (1899-1979) * 36) Carlos Manuel Rojas Quirós (1908-1998) * 37) Oscár Mar (URU) * 38) Hebe Sorojovich de Pompeo (ARG) * 39) Profesor Octave Coquelet Cauderlier (1898-1960) * 40) Marcelita Sorojovich de Pompeo (ARG) * 41) Cónsul Auguste-Jules Schenck Huybrechts (1872-1954) * 42) Daisy Fallas Bolaños (1911-1949)

Staan niet op de foto maar studeerden in deze periode wel in België (één van hen is misschien de fotograaf ?) / No aparecen en la foto, pero efectivamente estudiaron en Bélgica durante ese período (¿podría alguno de ellos haber sido el fotógrafo?):

In Brussel/En Bruselas : Franklin de Las Cuevas Y Arce (1904-1995), Luis Gines De Paredes Bonilla (1904-1938), José Francisco Kikut Li (1906-1952), German Naranjo Rodriguez (1902-1982), Joaquin Ortiz Pacheco (1909-1958), Guillermo Robert Paéz (1908-     ) en/y Carlos Saenz Herrera (1910-1980); in Gent/en Gante : Leon Armando Kikut Li (1910-1989); in Leuven/en Lovaina : Ernesto Bolaños Araya (1905-1970) en/y Francisco Bolaños Araya (1911-1997); in Luik/en Lieja : Miguel Angel Herrero Lara (1906-1964) en/y José Francisco Quesada Molina.    

Bronnen/Fuentes :

Costa Rica y Bélgica, 150 años – Costa Rica en België, 150 jaar, Victor Valembois

Una generación única de profesionales ticos, formados en Bélgica, Victor Valembois

Aquella fiesta, Victor Valembois, La Nación, 12-09-1999

Hace 60 años, unas fiestas patrias muy especiales, Victor Valembois

Sitioweb/website Tribunal Supremo de Elecciones, República de Costa Rica

Sitioweb/website Family Search

Sitioweb/website Retroscoop, Prinselijk overnachten in Brussel, Benoit Vanhees

Sitioweb/website Geneanet, Andree Bossennec Letievant, Fabienne Mulders

Sitioweb/website Landesgeschichtliches Informationssystem Hessen

Archivo Nacional de Costa Rica

Artikels uit/artículos de La Tribuna, Diario de Costa Rica, La Prensa Libre, Diario del Comercio, La Nación, ABC, Le Soir

Universiteitsarchief Katholieke Universiteit Leuven (KUL) / Archivos Universitarios Universidad Católica de Lovaina (UCL)

ULB Bibliothèque, Zoe Derleyn

ULB Archives, Patrimoine et Réserve précieuse, Julie Jägerova

Memoria Ministerio de Educación Pública 1928-1929-4

Buitenlandse studenten aan Belgische universiteiten, Pieter Dhondt

Eucaristía en honor de la Virgen de los Ángeles / Eucharistie ter ere van de Maagd der Engelen

 

Como ya es costumbre, la celebración eucarística en honor de la Virgen de los Ángeles (patrona de Costa Rica) se llevó a cabo el domingo 4 de agosto en la Iglesia de San Bartolomé en Geraardsbergen. “La Negrita” cumplía 15 años en esta iglesia lo cual hizo que la celebración fuera muy especial.

A esta celebración asistieron la embajadora de Costa Rica en Bélgica, señora Eliana Villalobos Cárdenas y su esposo, así como personal de la embajada de Costa Rica, la señora Ann Panis, alcaldesa de Geraardsbergen y unas cuarenta personas, incluidos varios costarricenses con sus familias, que residen o trabajan en Bélgica.

A continuación se muestran algunas imágenes de esta celebración.

 

Naar jaarlijkse gewoonte vond op zondag 4 augustus laatstleden in de Sint-Bartholomeuskerk te Geraardsbergen de Eucharistieviering  plaats ter ere van de Maagd der Engelen, patroonheilige van Costa Rica. Het feit dat “La Negrita” zich reeds 15 jaar in deze kerk bevindt, maakte van deze viering tevens een jubileum editie. 

Deze viering werd bijgewoond door de ambassadrice van Costa Rica in België, Eliana Villalobos Cárdenas en echtgenoot, enkele medewerkers van de Costa Ricaanse ambassade, Ann Panis, burgemeester van Geraardsbergen en een veertigtal sympathisanten waaronder verscheidene Costa Ricanen met familie, woonachtig of werkzaam in België.

Hieronder enkele sfeerbeelden. 

La celebración estuvo oficiada por los pastores Frans Hutchinson (sacerdote emérito), Emmanuel Vidts (el nuevo pastor de la Iglesia de San Bartolomé), Juan Carlos Tinjaca (pastor de la Iglesia de San Miguel en Lovaina) y Deiver David González Arce (párroco de la Iglesia de Nuestra Señora de Lourdes en Jette, Bruselas). / De viering werd voorgedragen door pastoren Frans Hutchinson (priester-emeritus), Emmanuel Vidts (de nieuwe pastoor van de “Sint-Bartholomeuskerk”), Juan Carlos Tinjaca (pastoor van de “Sint-Michielskerk” in Leuven) en Deiver David Gonzalez Arce (pastoor van de “Eglise Notre Dame de Lourdes” in Jette).

Voor de tweede keer sinds 15 jaar werd de viering nog eens voorgedragen door een Costa Ricaanse priester. Deiver David Gonzalez Arce werd geboren op 23 december 1991 in Alajuela en is lid van de Neocatechumenale Weg. Hij kwam in 2011 naar België, leerde eerst frans, studeerde daarna filosofie en theologie in Namen, deed stage in Waver en Jette  en deed evangelisatiemissies onder andere in Burkina Faso. Hij werd eind 2022 door kardinaal Jozef De Kesel in Jette tot diaken gewijd / Por segunda vez en 15 años, la celebración contó con la presencia de un sacerdote costarricense. Deiver David González Arce, nació el 23 de diciembre de 1991 en Alajuela y es miembro del Camino Neocatecumenal. Llegó a Bélgica en el 2011 donde aprendió francés, luego estudió filosofía y teología en Namur, hizo prácticas en Wavre y Jette y realizó misiones de evangelización en Burkina Faso, entre otros. Fue ordenado diácono por el cardenal Jozef De Kesel en Jette a finales de 2022.

El pastor Juan Carlos Tinjaca obtuvo su maestría en estudios bíblicos en la Universidad Católica de Lovaina y, después de su ordenación sacerdotal en Colombia, regresó a Bélgica para convertirse en pastor de la Iglesia de San Miguel en Lovaina a partir del 2020. / Pastoor Juan Carlos Tinjaca behaalde een “master” in Bijbelstudie aan de Katholieke Universiteit te Leuven en kwam na zijn priesterwijding in Colombia terug naar België om vanaf het jaar 2020 pastoor te worden van de Sint-Michielskerk in Leuven.

Pastoor Emmanuel Vidts heeft meer dan 50 kerken onder zijn hoede maar kon deze viering toch voorgaan, waarvoor onze dank / El pastor Emmanuel Vidts tiene más de 50 iglesias bajo su cuidado y aún así pudo oficiar esta celebración, por lo que, le estamos agradecidos.  

La primera lectura. / De eerste lezing.

De tweede lezing / La segunda lectura.

Gracias a la hermana Miriam Vega Muñoz, una fraile franciscana de Chile, que vive en Bélgica desde hace más de 35 años, por su ayuda y apoyo en esta celebración. La hermana Miriam es muy querida por la comunidad latina católica de Amberes y Gante. / Dank aan zuster Miriam Vega Muñoz, een franciscanes afkomstig uit Chili, reeds meer dan 35 jaar woonachtig in België, voor haar hulp en ondersteuning van deze misviering. Zuster Miriam is zeer geliefd bij de Latijns-katholieke gemeenschap van Antwerpen en Gent.

De versieringen in de kerk werden vervaardigd door Gaudy Pérez Barrantes. Deze zijn een combinatie van orchideeën ( de nationale bloem van Costa Rica),  met jute (de stof waarvan de zakken gemaakt zijn waarin koffiebonen bewaard en verscheept worden) en lint in de kleuren van de Costa Ricaanse vlag / La decoración de la iglesia fue realizada por la señora Gaudy Pérez Barrantes. Se trata de una combinación de orquídeas (la flor nacional de Costa Rica) con yute ( la tela con la que se fabrican las bolsas en las que se almacenan y envían los granos de café) y cinta de los colores de la bandera de Costa Rica. 

La celebración estuvo a cargo del coro de la Iglesia de San Miguel / De viering werd opgeluisterd door het koor van de Sint-Michielskerk.

Het kleedje voor de Maagd van de Engelen werd gemaakt en geschonken vanuit  Costa Rica door Enar Venegas Araya, inwoner van San Ramón de Alajuela, en de plechtige aankleding van “La Negrita” was in handen van pastoor Frans / El vestido de la Virgen de los Ángeles fue confeccionado y donado desde Costa Rica por la señora Enar Venegas Araya, vecino de San Ramón de Alajuela, y la vestición solemne de  “La Negrita” estuvo a cargo del Padre Frans.

             

Bloemen ter ere van de Maagd der Engelen / Flores en honor a la Virgen de los Ángeles

Después de la Eucaristía, el comité organizador ofreció una recepción a los presentes al fondo de la iglesia. Los asistentes pudieron degustar, bocadillos, sandwiches, tartas, arroz con leche, entre otros / Na de Eucharistievering werd er, achteraan in de kerk, door het organisatiecomité een receptie aangeboden voor de aanwezigen. Er kon, onder andere, geproefd worden van hapjes, belegde broodjes, taartjes en rijstpap.

De receptie was een ideale gelegenheid om wat bij te praten of elkaar wat beter te leren kennen / La recepción fue una buena oportunidad para compartir entre la comunidad católica asistente. 

Confiamos que esta hermosa eucaristía siga celebrándose en Geraardsbergen por muchos años más.

Wij vertrouwen erop dat deze prachtige Eucharistie nog vele jaren in Geraardsbergen gevierd zal worden.

 Bronnen/Fuentes :

Website van de Katholieke Kerk in Brussel/ Sitio web de la Iglesia católica en Bruselas https://www.catho-bruxelles.be

15 años de La Negrita en Geraardsbergen / 15 jaar “La Negrita” in Geraardsbergen

 

Cada año, el 2 de agosto, aproximadamente dos millones de costarricenses participan en una peregrinación a la Basílica de Nuestra Señora de los Ángeles en Cartago. Lo hacen para pedirle su intercesión, intenciones, necesidades, deseos y agradecerle los favores concedidos. La imagen es llamada cariñosamente “La Negrita” por los costarricenses porque tiene un color negro.

Desde el 2009 también hay una réplica de madera de “La Negrita” en la iglesia de San Bartolomé en Geraardsbergen (provincia de Flandes Oriental). Esto se logró gracias al entonces embajador de Costa Rica en Bélgica, Roberto Echandi Gurdián; un homenaje como parte de las actividades conmemorativas del 150 aniversario del establecimiento de relaciones diplomáticas entre Costa Rica y Bélgica. Debido a que existía una relación entre Costa Rica y la Hermandad del Manneken-Pis de Geraardsbergen desde hacía varios años, la réplica terminó en esta ciudad.

Geraardsbergen también recibe regularmente a los peregrinos. Esto se debe a la capilla de Nuestra Señora de Oudenberg, donde se venera una imagen de María, hecha en roble, de la primera mitad del siglo XVII. Esta capilla recibe la atención de los medios cada vez que se realiza una carrera ciclísta por la famosa “muralla de Geraardsbergen”.

La ceremonia de dedicación de “La Negrita” del 24 de octubre del 2009 estuvo encabezada por monseñor Giacinto Berloco, entonces representante diplomático del Vaticano en Bélgica. Estuvo asistido por ocho sacerdotes, entre ellos Jan Van Raemdonck (pastor-diácono de Geraardsbergen hasta 2014), Jorge Solórzano Coto (rector de la Basílica de Nuestra Señora de los Ángeles en Cartago), Eric Fallas Quirós (curato de la Catedral de San Albano en Namur hasta 2017) y Manuel Rojas Picado (capellán de la Universidad Católica de Costa Rica).

(foto : Wim Schrever)

La Misa se celebró en español y neerlandés y contó con la asistencia de aproximadamente 250 personas, entre ellos el mencionado Roberto Echandi (Embajador de Costa Rica en Bélgica, el Gran Ducado de Luxemburgo y la Comunidad Europea del 2007 al 2010), la señora Giovanna Valverde Stark (ministro consejero de la Embajada de Costa Rica en Bélgica del 2006 al 2010), Bernd Niehaus (embajador de Costa Rica en Alemania, Hungría y la República Checa) y su esposa Sra. Gabriela Niehaus, y Freddy De Chou (alcalde de Geraardsbergen), así como miembros del consejo.

Embajador Roberto Echandi: “Tener una capilla dedicada a la Virgen de los Ángeles en Bélgica y tan cerca de Bruselas, la capital de Europa, le permitirá a todo costarricense que viva en esta parte del mundo, sentir a su país, su cultura y sus tradiciones verdaderamente cerca" / Ambassadeur Roberto Echandi : “Met een kapel gewijd aan de Maagd der Engelen in België en zo dicht bij Brussel, de hoofdstad van Europa, zal elke Costa Ricaan die in dit deel van de wereld woont, zijn land, zijn cultuur en zijn tradities echt dichtbij voelen”. (foto : Wim Schrever)

Una niña de cinco años rezó el “Ave María” y para el “Padre Nuestro” los ticos y ticas presentes fueron invitadas al altar por el Padre Jan. Eran unos 25 costaricenses provenientes de Holanda y Bélgica.

(foto : Wim Schrever)

La celebración contó con el coro gregoriano de la Iglesia de San Bartolomé y con el grupo folclórico costarricense "Tierra y Cosecha", que también había participado en diversos festivales en Bélgica y Holanda, en los últimos meses de verano.

El grupo folclórico “Tierra y Cosecha” frente a la iglesia de San Bartolomeo / De folkloristische groep “Tierra y Cosecha” voor de kerk van San Bartolomeo (foto : Wim Schrever)

Algunos niños llevaron flores y velas a “La Negrita” y la celebración finalizó con una procesión hasta la capilla mariana, que en adelante estaría dedicada a la Patrona de Costa Rica. 

Niños ofrecen flores a la Virgen de los Ángeles / Aan de Maagd van de Engelen worden door kinderen bloemen aangeboden (foto : Wim Schrever)

El nuncio Apostólico llevando la imagen de la Virgen de los Ángeles a la capilla / De apostolische nuntius draagt ​​het beeld van de Maagd der Engelen naar de kapel (foto : Wim Schrever)

La ceremonia fue seguida por la firma del Libro de Oro en el ayuntamiento, donde el alcalde y el consejo de regidores recibieron al Nuncio, al embajador de Costa Rica y al decano.

La última parte de la celebración festiva tuvo lugar en el centro parroquial donde el fotógrafo costarricense Sergio Pucci Golcher mostró una serie de imágenes increíblemente hermosas de su país. También hubo una presentación de algunas obras de arte referentes a “La Negrita” que fueron donadas tanto a la Basílica de Nuestra Señora de los Ángeles en Cartago como a la parroquia de Geraardsbergen. Los artistas fueron la pintora costarricense Amirah Gazel Romero y el pintor argentino Miguel Lohlé, que residió en Bruselas entre 2002 y 2010; actualmente reside y continua pintando en Costa Rica.

A la derecha está la colorida pintura de doña Amirah Gazel Romero que une la Capilla de Nuestra Señora de Oudenberg y la Basílica de Nuestra Señora de los Ángeles en Cartago en una sola obra de arte. A la izquierda está la obra de don Miguel Lohlé titulada "El reflejo de la luz". / Aan de rechterkant bevindt zich het kleurrijke schilderij van Amirah Gazel Romero dat de kapel van Onze-Lieve-Vrouw van Oudenberg en de Basiliek van Onze Lieve Vrouw van de Engelen in Cartago in één kunstwerk verenigt. Aan de linkerkant het kunstwerk van Miguel Lohlé getiteld "De weerkaatsing van het licht".

Después de algunos discursos y una actuación atronadora del grupo de música y danza folclórica “Tierra y Cosecha”, siguió una recepción por parte del ayuntamiento con “mattentaarten” (una especialidad local) y sabrosos bocadillos. 

El Embajador Echandi entrega a la consejal Ann Panis (actual alcaldesa de Geraardsbergen) el libro sobre 150 años de relaciones bilaterales entre Costa Rica y Bélgica, publicado por don Victor Valembois (nacido en Courtrai), quien vive en Costa Rica desde hace 50 años. Al fondo a la izquierda Primera Secretaria de la Embajada de Costa Rica en Bélgica, señora Adriana Solano Laclé 

Ambassadeur Echandi overhandigt raadslid Ann Panis (momenteel de huidige burgemeester van Geraardsbergen) het boek over 150 jaar bilaterale betrekkingen tussen Costa Rica en België, uitgegeven door de Kortrijkzaan Victor Valembois die al 50 jaar in Costa Rica woont. Links achteraan eerste secretaris van de Costa Ricaanse Ambassade in België, mevrouw Adriana Solano Laclé.

El 26 de abril de 2014 también fue inaugurada una réplica de la imagen de la Virgen de los Ángeles en la parroquia de Santa Ana en el Vaticano. Roma y Geraardsbergen son los dos únicos lugares de Europa donde se encuentra una imagen de la Negrita. Extraoficialmente hay una tercera imagen en Bruselas. En el 2013, la imagen se regaló a un empleado de la embajada de Costa Rica en Bélgica. Este, a su vez, la donó a sus vecinos, y actualmente se encuentra en el jardín junto al antiguo monasterio de las Clarisas o Urbanistas cerca de la calle “Place Saint-Géry”. Al ser una probiedad privado, la imagen no puede visitarse.

(foto : Jorge Moya Arias)

En aras de la exhaustividad, nos gustaría mencionar que desde el 8 de febrero de 2016, un mosaico de Nuestra Señora de los Ángeles se encuentra en las paredes de la Basílica de la Anunciación en Nazaret (Israel) y desde el 26 de octubre de 2021 también en los Jardines del Vaticano.

En 2014, el sacerdote Frans Hitchinson se convirtió en el nuevo decano de Geraardsbergen y cuidaría de la imagen de la Virgen de los Ángeles en su iglesia parroquial con su muy atenta y cálida amistad hasta su jubilación en 2023, por lo que queremos agradecerle nuevamente.  

La presencia de “La Negrita” en Geraardsbergen nos permite sentir que nuestra fe y nuestra devoción a María pueden unir a personas a través de fronteras de lengua, país, continente y cultura. Es por eso que todos están cordialmente invitados a la celebración de misa en honor a la Virgen de los Ángeles el día domingo 4 de agosto de 2024 a las 3:00 p.m. en la Iglesia de San Bartolomé.

Elk jaar op 2 augustus nemen ongeveer twee miljoen Costa Ricanen deel aan een pelgrimstocht naar  de Basiliek van Onze Lieve Vrouw van de Engelen in Cartago. Dit doen ze om de voorspraak van “La Negrita” (de beschermheilige van Costa Rica) te vragen, om hun intenties, behoeften en verlangens aan haar voor te leggen en om haar te bedanken voor de verleende gunsten. Het beeldje wordt door de Costa Ricanen liefkozend “La Negrita” genoemd omdat het een zwarte kleur heeft.

Sinds het jaar 2009 bevindt er zich ook in de Sint-Bartholomeuskerk in Geraardsbergen (provincie Oost-Vlaanderen) een houten replica van “La Negrita”. Die was er gekomen dankzij de toenmalige ambassadeur van Costa Rica in België, Roberto Echandi Gurdian; een eerbetoon als onderdeel van de herdenkingsactiviteiten van de 150^ste verjaardag van het aanknopen van diplomatieke betrekkingen tussen Costa Rica en België. Omdat er al enkele jaren een relatie bestond tussen Costa Rica en het Broederschap van het Geraardsbergs Manneken-Pis kwam de replica in deze stad terecht.

Ook Geraardsbergen krijgt regelmatig pelgrims over de vloer. Dit is te danken aan de kapel van Onze-Lieve-Vrouw van Oudenberg waar een Mariabeeldje van eikenhout uit de eerste helft van de 17^e eeuw wordt vereerd. Bij elke passage van een wielerwedstrijd langs de gekende “Muur van Geraardsbergen” krijgt deze kapel media-aandacht.

De inwijdingsceremonie van “La Negrita” op 24 oktober 2009 stond onder leiding van monseigneur Giacinto Berloco,  de toenmalige diplomatiek vertegenwoordiger van het Vaticaan in België. Hij werd bijgestaan door acht priesters waaronder Jan Van Raemdonck (pastoor-deken van Geraardsbergen tot 2014), Jorge Solórzano Coto (rector van de Basiliek van Onze Lieve Vrouw van de Engelen in Cartago), Eric Fallas Quiros (onderpastoor van de Sint-Albanuskatedraal in Namen tot 2017) en Manuel Rojas Picado (kapelaan van de Katholieke Universiteit van Costa Rica).

(foto : Wim Schrever)

De mis werd opgedragen in het Spaans en in het Nederlands en werd bijgewoond door ongeveer 250 personen waaronder de reeds vernoemde Roberto Echandi (ambassadeur van Costa Rica voor België, het Groothertogdom Luxemburg en de Europese Gemeenschap van 2007 tot 2010), mevrouw Giovanna Valverde Stark (minister-adviseur op de Costa Ricaanse Ambassade in België van 2006 tot 2010), Bernd Niehaus (ambassadeur van Costa Rica voor Duitsland, Hongarije en Tsjechië) en echtgenote mevrouw Gabriela Niehaus, en Freddy De Chou (burgemeester van Geraardsbergen) met leden van het schepencollege. 

(foto : Wim Schrever)

Een vijfjarig meisje bad het “Weesgegroet” en voor het “Onze Vader” werden de aanwezige Ticos en Ticas door priester Jan voor het altaar uitgenodigd. Die waren ongeveer met 25 en kwamen uit Nederland en België.

De viering werd opgeluisterd door het Gregoriaans koor van de Sint-Bartholomeuskerk en door de Costa Ricaanse folkloregroep “Tierra y Cosecha” die in de voorbije zomermaanden ook al had deelgenomen aan diverse festivals in België en Nederland.

De aankomst van “La Negrita” werd gevierd met calypso en typisch Costa Ricaanse dansen uitgevoerd door “Tierra y Cosecha” / La llegada de “La Negrita” se celebró con calipso y bailes típicos costarricenses interpretados por “Tierra y Cosecha” (foto : Wim Schrever)

Enkele kinderen brachten bloemen en kaarsen bij “La Negrita” en de viering eindigde met een processie naar de Maria kapel die vanaf dan zou gewijd zijn aan de patroonheilige van Costa Rica.

Momenteel bevindt “La Negrita” zich in de zijkapel van Sint-Antonius in de Sint-Bartholomeuskerk  / Actualmente “La Negrita” se encuentra ubicada en la capilla lateral de San Antonio en la Iglesia de San Bartolomé.

Na de ceremonie volgde het tekenen van het Gulden Boek op het stadhuis waar de burgemeester en het schepencollege de nuntius, de ambassadeur van Costa Rica en de deken ontvingen.

Het laatste deel van de feestelijke viering ging door in het parochiecentrum waar de Costa Ricaanse fotograaf Sergio Pucci Golcher een serie onvoorstelbaar mooie sfeerbeelden van zijn land toonde. Er was ook een presentatie van enkele kunstwerken die verwezen naar “La Negrita” en die werden geschonken aan zowel de Basiliek van Onze Lieve Vrouw van de Engelen in Cartago als aan de parochie van Geraardsbergen. De kunstenaars waren de Costa Ricaanse schilderes Amirah Gazel Romero en de Argentijnse schilder Miguel Lohlé die tussen 2002 en 2010 in Brussel verbleef en momenteel woont en schildert in Costa Rica.

Na enkele speechen en een denderend optreden van de muziek – en volksdansgroep “Tierra y Cosecha”  volgde een receptie aangeboden door het stadsbestuur met de plaatselijke “mattentaarten” en lekkere broodjes.

Op 26 april 2014 werd ook in de parochie van Santa Ana in Vaticaanstad een replica van het beeld van de Maagd der Engelen ingehuldigd. Zodoende zijn Rome en Geraardsbergen de enige twee plaatsen in Europa waar zich een dergelijk beeldje bevindt. Officieus bestaat er nog een derde beeldje en dit in Brussel. In 2013 werd het geschonken aan een medewerker van de Costa Ricaanse ambassade in België. Hij schonk het op zijn beurt aan zijn buren, en het bevindt zich momenteel in de tuin naast het voormalige klooster van de Rijke Klaren of Urbanisten in de buurt van het Sint-Goriksplein. Omdat het een privé-eigendom is, kan “La Negrita” niet worden bezocht. 

(foto : Jorge Moya Arias)

Volledigheidshalve vermelden we nog graag dat er zich sinds 8 februari 2016 een mozaïek van de Onze Lieve Vrouw van de Engelen bevindt op de muren van de Basiliek van de Aankondiging in Nazareth (Israël) en sinds 26 oktober 2021 ook in de Vaticaanse tuinen.

In 2014 werd Frans Hitchinson de nieuwe deken van Geraardsbergen en zou tot aan zijn pensioen in 2023 met zijn zeer attente en warme vriendschap zorg dragen voor het beeld van de Maagd der Engelen in zijn parochiekerk, waarvoor nogmaals dank.

Door de aanwezigheid van “La Negrita” in Geraardsbergen kunnen we aanvoelen dat ons geloof en onze Mariadevotie over grenzen van taal, land, continent en cultuur heen, mensen kan verenigen.  Daarom is iedereen van harte uitgenodigd voor de misviering ter ere van de Maagd der Engelen op zondag 4 augustus 2024 om 15:00 in de Sint-Bartholomeuskerk.

Bronnen/Fuentes :

Ticos tendrán a “La Negrita” en Bélgica, Yensy Aguilar Arroyo, Aldia, 26-10-2009

Zuiderse sfeer op vriendschapsdag Costa Rica – Geraardsbergen, Jan Van Raemdonck, Parochieblad week 45, 2009

Romería belga a La Negrita, La Nación, 08-08-2010

Website/sitio web https://agorart.org

El mosaico de la “Negrita de los Ángeles”, patrona de Costa Rica, ya se encuentra en los Jardines Vaticanos, Vatican News, 27-10-2021

Inventaris Onroerend Erfgoed https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/8482 

Cómo la Virgen de los Ángeles llegó al Vaticano y a Tierra Santa, Fernando F. Sánchez Campos, Aleteia, 20-02-2021